کودتای ۲۰ ژوئیه (عملیات والکری)

عملیات والکری

کودتای ۲۰ ژوئیه ۱۹۴۴، تلاش تعدادی از افسران ارتش آلمان برای حذف هیتلر و جلوگیری از شکست آلمان در جنگ بود ؛ که به دلیل برخی سیاست های غلط هیتلر در سالهای آخر جنگ ، کشور رو به سقوط بود.

پیش زمینه ها

از آغاز سلطه هیتلر بر آلمان گروههای مختلفی در ارتش آلمان در مخالفت با او شکل گرفته بودند. فعالیت این گروهها به دلیل هراس آنها از کشیده شدن دوباره آلمان به جنگ جهانی در ۱۹۳۸ و در پی هدیدات هیتلر علیه چکسلواکی به اوج رسید. اما قرارداد مونیخ و تصرف بدون خونریزی چکسلواکی به افزایش محبوبت هیتلر کمک کرد و بسیاری از این گروهها از تلاش برای جایگزینی هیتلر منصرف شدند. از سال ۱۹۴۲ و پس از شکستهای ارتش آلمان در شوروی و شمال آفریقا، به دلیل پافشاری هیتلر بر ادامه جنگ، فعالیت این گروهها در راستای حذف هیتلر دوباره از سرگرفته شد. هدف اصلی این گروههای از حذف فیزیکی هیتلر این بود که هیتلر از سال ۱۹۳۴، نظامیان را به یادکردن سوگند وفاداری به خودشوادار کرده بود و بسیاری از نظامیان سرپیچی از فرمانهای هیتلر را خلاف شرف و آیین نظامیگری می دانستند؛ در نتیجه این گروهها به این نتیجه رسیده بودند که برای نجات آلمان به ناچار باید به صورت فیزیکی او را حذف کنند .

بمب گذاری

مهمترین عملیات این گروهها، تلاش آنها برای حذف هیتلر در بیست ژوئیه ۱۹۴۴ از طریق انفجار بمب در جلسه مذاکره هیتلر در راستنبرگ بوده است.راستنبرگ (که اکنون جزئی از لهستان هست) در پروس شرقی قرار داشت. قرارگاه هیتلر در راستنبرگ، وولفز شانزه (آشیانه گرگ) نام داشت و هیتلر از آن جهت هدایت عملیات جبهه شرقی (نبرد با روسیه) استفاده می کرد. سفر هوایی بین برلین و راستنبرگ حدود دو ساعت و نیم زمان می برد. قرارگاه وولف شانزه دارای پناهگاههای زیر زمینی ضد هوایی بود، اما در روز انفجار بمب، جلسه در ساختمانی ساده بر روی زمین برگزار شده بود. در طی این واقعه، کلنل فون اشتافنبرگ کیفی حاوی بمب را در زیر میز مذاکره قرار داده و به بهانه مکالمه تلفنی از جلسه خارج شد و پس از انفجار بمب با هواپیما به سوی برلین بازگشت.

کودتای 20 ژوئیه

موقعیت تقریبی افراد در هنگام انفجار بمب
(۱) هیتلر
(۲۳) ژنرال آلفرد یودل رئیس ستاد او ب و (Oberkommando der Wehrmacht)
(۲۴) فیلدمارشال ویلهلم کایتل رئیس اوب و (Oberkommando der Wehrmacht)
(۳)، (۴)، (۷) و (۱۱): افراد کشته شده در انفجار

زنده ماندن هیتلر

با وجود صدمه فراوان به ساختمان جلسه مذاکره، هیتلر توانست بدون آسیب جدی از بمب گذاری نجات پیدا کند. دلایل متعددی برای زنده ماندن او مطرح شده است. از طرفی بمب مورد استفاده فاقد ترکش بود و از طرفی دیگر بازبودن پنجره های ساختمان محل مذاکره به دلیل گرم بودن هوا از شدت انفجار کاسته بود. همچنین یکی از شرکت کنندگان، کیف حاوی بمب را از نزدیکی هیتلر به پشت پایه چوبی بزرگ میز مذاکره جابجا کرده بود که بسیاری معتقدند باعث نجات جان هیتلر در این واقعه شده بود.

حتما خوشتون میاد  کشتار اسیران آلمانی در اتحاد جماهیر شوروی

کودتا در برلین

طبق نقشه کودتا، ارتش ذخیره آلمان موظف شده بود که با استفاده از پوشش عملیات والکریایستگاهای رادیویی و مراکز مخابراتی را تصرف کند، افراد مهم دولت نازی از قبیل گوبلز را دستگیر کرده و اس اس را خلع سلاح کند. عملیات والکری را سران کودتا از جمله هنینگ فن ترشکو، تحت عنوان استفاده از ارتش ذخیره برای سرکوب شورش داخلی در آلمان به تصویب هیتلر رسانده بودند.

شکست کودتا

ارتباطات مخابراتی محل جلسه در راستنبرگ تنها بطور موقت با برلین قطع شده بود و مقامات نازی در برلین به سرعت توانستند از سلامت هیتلر اطمینان پیدا کنند. در ضمن تعلل مقامات ارتش ذخیره برای اجرای اقدامات کودتا تا قبل از بازگشت ون اشتافنبرگ به برلین، موجب شد که جمع کوچکی از نیروهای پلیس برلین بتواند ضد کودتایی اجرا کند و عوامل کودتا را دستگیر نموده و از ادامه کودتا ممانعت به عمل آورد. بسیاری از نیروهای ارتش آلمان در فرانسه که با کودتاگران همکاری داشتند، اقدام به دستگیری سران اس اس در فرانسه کرده بودند که با شکست کودتا مجبور به آزاد کردن این افراد شدند و خود به عنوان خائن دستگیر و محاکمه شدند.

نتایج کودتا

در پی شکست کودتا و با بازجویی شدید دستگیرشدگان، بیشتر عوامل شرکت کننده و طراح کودتا شناسایی شده و در دادگاههایی به نام دادگاه مردمی (به آلمانی: Volksgerichtshof) محاکمه شده و اعدام شدند. اعتقاد بر این هست که بیش از ۷۰۰۰ نفر در جریان این پاکسازیها اعدام شدند. دامنه پاکسازی به افراد مهم ارتش آلمان، همچون فیلد مارشال رومل، فون ویتزلبن و ون کلوگه نیز رسید .

عملیات والکری

در سال ۲۰۰۸ فیلمی تحت عنوان والکیری (Valkyrie) درباره همین کودتا به کارگردانی برایان سینگر و با بازی فوق‌العاده تام کروز در نقش سرهنگ کلاوس فون اشتاوفنبرگ ،طراح ترور هیتلر، ساخته شد.

منبع : ویکی‌پدیا

دیدگاهتان را بنویسید